1 آوریل 2025- بر اساس مطالعه ی اخیر که در ژورنالCureus  منتشر شده است، ارتباط قابل توجهی بین سطح فیبرینوژن پلاسما و شدت زخم پای دیابتی (DFU) در بیماران مبتلا به دیابت وجود دارد.

یافته‌های این مطالعه نشان‌ دهنده ی همبستگی قوی بین غلظت فیبرینوژن پلاسما و شدت DFU بود، بطوری که غلظت فیبرینوژن پلاسما در زخم های درجه 5 بر اساس طبقه بندی واگنر، به 720.77 میلی‌ گرم در دسی ‌لیتر می‌ رسید. سطوح بالای فیبرینوژن همچنین با اختلالات عروقی، عمق زخم، افزایش پروتئین واکنشیC و بیماری‌های همراه مانند فشار خون بالا و بیماری مزمن کلیوی مرتبط بود. این یافته‌ها پتانسیل فیبرینوژن را به‌ عنوان یک نشانگر پیش ‌بینی‌ کننده برای پیشرفت DFU، کمک به ارزیابی خظر و هدایت استراتژی ‌های درمانی برجسته می‌ کنند.

زخم پای دیابتی، یک عارضه شدید دیابت شیرین (DM) است که اغلب منجر به بستری شدن در بیمارستان، قطع عضو و کاهش کیفیت زندگی می شود. با توجه به نقش التهاب در پیشرفت DFU، نظارت بر بیومارکرهای خاص می تواند به ارزیابی شدت و هدایت استراتژی های درمانی کمک کند. با توجه به این موضوع، دکتر ظاهر خان و همکارانش از بخش جراحی ارتوپدی در موسسه آموزشی پزشکی (MTI) مجتمع پزشکی مردان و کالج پزشکی باچا خان، مردان در پاکستان، ارتباط بین سطوح فیبرینوژن پلاسما و شدت DFU را بررسی کردند و در عین حال ارتباط آن را با سلامت عروق، خطر عفونت و سایر نشانگرهای زیستی بالینی ارزیابی نمودند. درک این روابط می ‌تواند پیش ‌بینی و مدیریت پیامدهای DFU را افزایش دهد و امکان مداخلات هدفمندتر و بهبود مراقبت از بیمار را فراهم کند.

برای این منظور، پژوهشگران یک مطالعه مقطعی را در مجتمع پزشکی مردان از ژوئن 2024 تا ژانویه 2025 انجام دادند و 93 بیمار دیابتی با زخم پای دیابتی فعال را بررسی کردند. شدت DFU با استفاده از سیستم واگنر طبقه‌ بندی شد، در حالی که سلامت عروق از طریق شاخص مچ پا-بازویی (ABI) و سونوگرافی داپلر ارزیابی گردید. فیبرینوژن پلاسما، CRP،ESR  و سطح گلوکز خون ناشتا از نمونه های خون گرفته شده در حالت ناشتا از افراد شرکت کننده اندازه گیری شد. در تجزیه و تحلیل های آماری، از جمله Kruskal-Wallis، Mann-Whitney، ANOVA، Decision Trees  و مدل های رگرسیون، محققان ارتباط بین غلظت های فیبرینوژن، شدت DFU، اختلال عروقی و التهاب را بررسی کردند.

یافته های کلیدی این مطالعه به شرح زیر است:

•  این مطالعه شامل 93 بیمار دیابتی با میانگین سنی 59 سال، شامل 49 مرد (52.68%) و 44 زن (46.32%) بود.

•  زخم شدید (درجه واگنر 5) در 28 بیمار (30.11%) مشاهده شد، در حالی که 53 بیمار (56.99%) ایسکمی بحرانی داشتند.

•  عفونت های باکتریایی در 71 بیمار (76.34 درصد) وجود داشت.

•  متوسط ​​غلظت فیبرینوژن پلاسما 160 ± 681 میلی گرم در دسی لیتر بود که از محدوده طبیعی فراتر رفت.

•  سطوح فیبرینوژن با شدت زخم افزایش یافت و برای زخم های درجه 2 بر اساس طبقه بندی واگنر، 503.51 میلی گرم در دسی لیتر، برای زخم هایی با درجه ی 3 واگنر 623.45 میلی گرم در دسی لیتر، برای زخم هایی با درجه ی 4 واگنر، 627.32 میلی گرم در دسی لیتر و برای زخم هایی با درجه ی 5 واگنر، 720.77 میلی گرم در دسی لیتر بود.

•  سطوح بالای فیبرینوژن با زخم های عمیق تر مرتبط بود.

•  در بیمارانی با نبض های پدال غیر قابل لمس و بیماری شریانی محیطی شدید، سطوح فیبرینوژن به طور قابل توجهی افزایش یافته بود.

•  سطح فیبرینوژن باCRP همبستگی مثبت نشان داد(r=0.50).

•  بیماری های همراه شامل فشار خون بالا در 66 بیمار (70.97%) و بیماری مزمن کلیوی در 20 بیمار (21.51%) بود.

این مطالعه ارتباط قوی بین سطوح فیبرینوژن پلاسما و شدت DFU را برجسته کرد و پتانسیل آن را به عنوان یک نشانگر زیستی ارزشمند برای پیش بینی پیشرفت بیماری نشان داد. نویسندگان خاطرنشان کردند که "پایش فیبرینوژن، همراه با سایر نشانگرهای زیستی، می ‌تواند طبقه ‌بندی خطر را بهبود بخشد و پزشکان را قادر ‌سازد تا بیمارانی را که در معرض خطر بالاتری برای عوارضی مانند زخم‌های بهبود نیافته و قطع عضو هستند، شناسایی کنند." آنها همچنین تأکید کردند که "این رویکرد ممکن است راهبردهای درمانی شخصی تر را تسهیل کند و بینشی در مورد اثربخشی درمان های فعلی ارائه دهد."

آنها در پایان اظهار داشتند: "با توجه به پتانسیل تشخیصی و پیش بینی غلظت فیبرینوژن پلاسما، در تحقیقات آینده باید بر اعتبار سنجی آن به عنوان یک نشانگر استاندارد در مدیریت DFU برای بهبود نتایج بیمار تمرکز شود."

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/plasma-fibrinogen-levels-may-help-predict-severity-and-progression-of-diabetic-foot-ulcers-study-finds-145574